"कामाच्या गोष्टी" हा एक मराठी ब्लॉग आहे जिथे दररोज उपयुक्त, माहितीपूर्ण आणि विचारप्रवृत्त लेख प्रसिद्ध केले जातात. जीवन, तंत्रज्ञान, समाज व करिअर यासारख्या विविध विषयांवर आधारित गोष्टी येथे वाचायला मिळतील.
जन्माष्टमीचा सण येतो तेव्हा संपूर्ण देश एका वेगळ्याच भक्तीभावात बुडून जातो. मंदिरांमध्ये होणारी आरास, उपवास, रात्रीचा जन्मोत्सव आणि दुसऱ्या दिवशी फोडली जाणारी दहीहंडी या धार्मिक चौकटीतच आपण सहसा श्री कृष्णाला पाहत आलो आहोत. पण या विधी आणि उपवासाच्या पलीकडे जाऊन पाहिले, तर समोर येतो मातीशी, गुराढोरांशी आणि शेतजमिनीशी घट्ट नाळ जोडलेला एक खराखुरा लोकनायक. श्रीकृष्ण…
हल्ली कुठल्याही मंदिरात गेलं की दर्शनासाठी रांगा लागलेल्या असतात.त्यातचश्रावण महिना सुरू झाला की वातावरणात एक वेगळीच भक्तीची धार्मिकता जाणवू लागते. खरं तर श्रावण महिन्याची ओळखच ही “भक्तीमास” म्हणून आहे.शिवाची उपासना मोठ्या आस्थेने केली जाते.जागोजागी कावड मंडळांची लगबग दिसते. भगवे झेंडे, डीजे, घोषणा, मिरवणुका आणि भक्तांची गर्दी रस्त्यावर दिसू लागते.दिंडी आणि वारी ही केली जातेमंदिरांमध्ये दर्शनासाठी…
आपल्या लोकसंस्कृतीची विशेषता कृषी संस्कृतीची पाळमुळे खूप खोलवर अशी रुजलेली दिसतात.ती अनेक अगांनी विस्तारत जाते. नागपंचमीच्या दुसऱ्या दिवशी साजरा होणारा सक्रोबा हा सण या पैकीच आहे.महाराष्ट्राच्या ग्रामीण लोकसंस्कृतीतील एक वैशिष्ट्यपूर्ण सण आहे. याला प्रदेशानुसार श्रीयाळ षष्ठी, शिराळ षष्ठी, श्रीयाळशेठ, संकरोबा, शंकरोबा किंवा भुलोबा अशी वेगवेगळी नावे आढळतात. “नागपंचमी सरली, आला साक्रोबाचा सण, माहेराच्या आठवणीनं भरून…
✍️ गजानन खंदारे समाजात देवाला “नवस” बोलण्याची परंपरा फार जुनी आणि खोलवर रुजलेली आहे. “देवाला नवस बोलला आणि तो पूर्ण झाला” म्हणजे देव पावला अशा असंख्य कथा, आख्यायिका आणि अनुभव आपण सतत ऐकत आलो आहोत.या अशा कथातुन नवसाला पावणारे अनेक देव जन्माला आलेत. किंवा घातले गेलेत अनेक देव, देवस्थाने आणि चमत्कार प्रसिद्ध झाले. अनेक ठिकाणांची…
आपल्याकडे दोन प्रकारच्या धार्मिक परंपरा रूढ आहेत. एक वैदिक हिंदू परंपरा आणि दुसरी वारकरी विचारांची साधी, सरळ भक्तीमार्गाची परंपरा. दोन्ही परंपरा समांतर चालणाऱ्या असल्या तरी त्यांच्यातील विचारधारा मात्र पूर्णपणे वेगळी आहे.आणि नेमकं इथेच आजच्या काळात गोंधळ निर्माण झाला आहे.अलीकडच्या काळात कीर्तन परंपरेत जशी “कथित” वारकऱ्यांची घुसखोरी झाली.भक्ती मार्गातही आपण आपल्याच मनानुसार घुसखोरी करून घेतली. संस्कृती…
अलीकडे रोजच मरणाच्या बातम्या आणि घटना आपल्या कानावर येत राहतात. त्याचे दुःख आता मनाला भिडण्याऐवजी केवळ शब्दांतच अधिक उतरते आहे, असे मला वाटत असतानाच परवा माझे सासरेबुवांच्या अचानक जाण्याची बातमी आली.जेव्हा नात्यातील एखादी जवळची व्यक्ती अशी अचानक सोडून जाते, तेव्हा त्या नात्यातील परस्पर संवादाच्या खोलीवरच दुःखाचा गहिवर ठरत असतो.बायको पुण्यात असताना तिला ही घटना…
हा विषय अत्यंत खोल आणि गहन आहे. किंबहुना तो तसा म्हणून जास्त खोलात न शिरता, या प्रश्नाचे उत्तर मला ओशो रजनीश यांच्या प्रवचनात व -ग्रंथांत सापडते.त्याच उत्तराचा हा थोडक्यात उहापोह आहे. ईश्वरप्राप्तीच्या शोधात असताना आपली अवस्थाकावळ्यासारखी होत चालली आहे. याची चर्चा वरील मजकुरात आहे .म्हणजे नेमकी कशी तर ..ना आपण जे आहोत ते राहिलो,ना जे…
कालची ती संध्याकाळची वेळ… आकाशात मंद उजेड शिल्लक होता, आम्ही तिघे—शिवाजी कव्हर, दिलीप भिसडे आणि मी—पार्डी तिखेच्या रस्त्याने लग्नासाठी निघालो होतो. गाडीच्या गतीतही मन कुठेतरी स्थिर होत होतं. तेवढ्यात बाजूच्या शेतात उभ्या असलेल्या एका पिंपळावर नजर स्थिरावली…तो पिंपळ—पानगळ झालेला, विरळ फांद्यांनी जणू आकाशाला स्पर्श करणारा— काळाच्या ओघात थकलेला वाटत होता. एके-वेळी हिरवागार असलेला तो वृक्ष…
काल अखिल भारतीय मराठी पत्रकार संघाच्या अधिवेशनाला गेलो होतो.उदगीर, शिरूर ताजबंद या भागात काही ठिकाणी महात्मा बसवेश्वर यांचे अश्वारूढ पुतळे दिसले. या भागात महात्मा बसवेश्वरांना मानणारा लिंगायत समाज मोठ्या प्रमाणात आहे आणि हा परिसर कर्नाटक सीमेच्या जवळच आहे.आज “अक्षय तृतीया” असून आजच “महात्मा बसवेश्वर” यांची जयंती आहे. समाजात समता, बंधुता आणि न्याय यांचा संदेश देणाऱ्या…
गेल्या अनेक वर्षांपासून मी अध्यात्म, धर्म, संस्कृती आणि परंपरा यांचा वाचन, अभ्यास करण्याचा प्रयत्न करीत आहे. मात्र या ज्ञानाच्या अथांग समुद्राला अजून साधा स्पर्शही करू शकलो नाही, ही जाणीव सतत मनात राहते. तेव्हा साहजिकच मनात अनेक प्रश्न उभे राहतात — नेमकं सत्य काय? चराचरात आणि माणसामाणसांत व्याप्त असलेला देव आज ठराविक धर्म विक्रेत्यांची आणि काही…