✍️ गजानन खंदारे
आज वाऱ्याने आपला प्रवाह जरा बदलला होता.
कधी मंद, तर कधी अचानक झंझावातासारखा उसळत
तो स्वतःभोवती गिरक्या घेत धुळीचे लोट उडवत होता.
तरीही रणरणत्या उन्हात मृगजळाचे पाट स्पष्ट वाहताना दिसत होते.
अवतीभवतीच्या कडक उन्हाला तोंड देत माझा बाप मात्र अजूनही चालतच होता…
उन्हाची पारग वेळ केव्हाच टळून गेली होती.
त्याच्या अंगात आता त्राण, अवसान—काहीच उरले नव्हते.
सळसळणारं रक्तही जणू गोठलं होतं, आणि
अंगातून वाहणारा घामही आता आटून गेला होता.
खोपीच्या अडोशाला ठेवलेल्या एका पालवात
गुंडाळलेली कसलीशी वस्तू त्याने माझ्या हातात दिली…
तो हळूच म्हणाला,
“आता एवढंच आहे तुझ्यासाठी…”
मी चकित होऊन विचारलं, “काय आहे हे?”
तो म्हणाला,
“तुझ्या आजोबांना एका महात्म्याने दिलं होतं.
तुमच्या पिढ्यांच्या उद्धारासाठी हे कामी येईल असं सांगितलं होतं.
बापानं जपून ठेवलं… आता वारसाहक्काने
माझ्याकडे आलं… आणि आता तुझ्याकडे.
मी कधी उघडलं नाही… तुझ्यासाठी सांभाळून ठेवलं.
माझ्याकडे आता दुसरं काहीच नाही…
या व्यवस्थेने सगळं काढून घेतलं…”
बापूचं बोलणं ऐकून मी गोंधळलो.
मनात विचार आला—काहीतरी मौल्यवानच असेल…
सुवर्णमुद्रा, दागिना, किंवा काही तरी मोठं धन…
त्या उत्सुकतेने मी लगबगीने पालव उकलायला सुरुवात केली.
कागदात गुंडाळलेली ती जाड वस्तू हळूहळू उघडत गेलो…
आजोबांना मिळालेली ती भेट—जशीच्या तशीच होती.
आजोबांनी कधी उघडून पाहिली नव्हती…
बापानेही नाही…
ती माझ्यासाठीच जपून ठेवली होती.
आणि अखेर माझ्या हातात आलं—
जगातील महान ग्रंथांपैकी एक—
शेतकऱ्याचा आसूड आणि गुलामगिरी
क्षणभर मी स्तब्ध झालो…
मनात विचार चमकून गेला—
जर आजोबांनी, बापाने हे केव्हाच उघडून वाचलं असतं,
तर माझ्या बा-चा आसूड या व्यवस्थेवर कोरडे काढत ,
या लादलेल्या गुलामगिरीतून केव्हाच मुक्त झाला असता …
तर कदाचित या झोळीवाल्या बाबांच्या
खुळखुळ्या अवलादी इतक्या माजल्याच नसत्या…
जयंती निमित्त
तमाम फुले प्रेमींच्या विचाराच्या वारसदारांना समर्पित 🙏
—
जिल्हाध्यक्ष, संभाजी ब्रिगेड, वाशिम
- #नंदादीप_विझलाय#आकाशी_धूर_तेवढा_दिसतोय
घास भरवत-भरवत उंच आकाशी गगन भरारी घेण्यासाठी ज्या चिल्या-पिल्यांच्या पंखांना बळ दिले. तीच चिली-पिली जेव्हा वयोवृद्ध आई-वडिलांना नाकारायला लागतात. किंबहुना लाथाडायला देखील लागतात. अशा अगतिक, असहाय आणि अनाथ व्यक्तींच्या जीवनातील सल म्हणजे समाजमनावरील भळभळती जखम!! जी या नटसम्राटाने अचूकपणे मांडली. नटसम्राट रंगवताना नानांनी आपल्या सशक्त अभिनयातून जशी डॉ.श्रीराम लागू यांची प्रकर्षाने आठवण करून दिली.तशी त्यांनी… - कष्ट करणारा गरीबच का? श्रमाला प्रतिष्ठा नसलेल्या समाजाचं हे कटू वास्तव!
श्रमाधिष्ठित समाजाचे सामाजिक वास्तव.. प्रत्येक देशाची अर्थव्यवस्था ही कष्टकरी, श्रमकरी समाजाच्या कष्टावर उभी असते मग तो कारखान्यात काम करणारा कामगार असेल किंवा शेती करणारा शेतकरी, शेतमजूर असेल.. किंवा कचरा उचलणारा, नाल्याची साफसफाई करणारा कामगार असेल.. आजच्या या जागतिकीकरणाच्या आधुनिक अर्थव्यवस्थेत सेवा देणारे अनेक क्षेत्र आहेत.. मग तो एखादा आयटी क्षेत्रामध्ये संगणकावर काम करणारा इंजिनीयर असो… - भंडार-दऱ्याच्या वाटेवर नेमकं ….?
सप्टेंबर 2026… शनिवार … शिक्षक दिनाची सकाळची शाळा आटोपून घरी आलो. रोजच्या दिवसासारखाच दिवस होता. शाळेतील काम, विद्यार्थ्यांची लगबग आणि त्यानंतर घरी परतण्याची घाई. तेवढ्यात कव्हर सरांचा फोन आला….चला, कुठेतरी जाऊ….अचानक आलेल्या त्या वाक्याने दिवसाचा सगळा मूडच बदलला….कुठे? ते नंतर ठरवू. आधी निघूया….काही वेळात बोरकर सरांशी कॉन्फरन्सवर बोलणं झालं. बिल्लारी सर, कावरखे सर आणि आणखी…
