मागील आठवड्यात रक्तदान शिबिरानिमित्त एका प्रसिद्ध तज्ञ डॉक्टर मित्रांसोबत सविस्तर चर्चा करण्याचा योग आला. विषय होता — ग्रामीण भागातील कर्करोग रुग्णांची वाढती संख्या, उपचारांची अपुरी उपलब्धता आणि त्यावर उपाय म्हणून उभारता येऊ शकणारे अत्याधुनिक रुग्णालय.
या डॉक्टर मित्रांनी सुमारे १०० कोटी रुपयांपेक्षा अधिक खर्चाचा सविस्तर आराखडा तयार केला आहे. हा केवळ कल्पनेतील प्रकल्प नाही; तर अंदाजपत्रक, टप्प्याटप्प्याची अंमलबजावणी, आवश्यक मनुष्यबळ, प्रगत तपासणी यंत्रणा, केमोथेरपी व किरणोपचार सुविधा, प्रशस्त इमारत आणि दीर्घकालीन देखभाल — या सर्व बाबींचा अभ्यासपूर्ण विचार त्यात समाविष्ट आहे.
ग्रामीण रुग्णांना मुंबई, पुणे किंवा नागपूरसारख्या मोठ्या शहरांकडे धाव घ्यावी लागू नये; प्रवासाचा त्रास व अतिरिक्त खर्च टाळता यावा; वेळेवर तपासणी आणि केमोथेरपी मिळावी — हा या आराखड्याचा मुख्य उद्देश आहे.
ही चर्चा मनात असतानाच महाराष्ट्र विधानसभेत कर्करोगाच्या वाढत्या संकटावर चर्चा झाली. रिसोड–मालेगावचे आमदार अमित सुभाषराव झनक यांनी ग्रामीण भागातील कर्करोग रुग्णांसाठी लवकर निदान व स्थानिक उपचार सुविधा वाढवण्याची ठाम मागणी केली.
पहिल्या नजरेत ही भूमिका केवळ विरोधी पक्षाची टीका किंवा औपचारिकता वाटू शकते. परंतु वस्तुस्थिती वेगळी आहे. कारण झनक यांनी मांडलेला मुद्दा आणि डॉक्टर मित्रांनी तयार केलेला आराखडा — या दोघांचे ध्येय एकच आहे : ग्रामीण आरोग्य व्यवस्था अधिक सक्षम करणे.
दरम्यान, आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी राज्यभर कर्करोग रुग्णालयांसाठी मोठ्या निधीची घोषणा केली आहे. शासनाची ही भूमिका महत्त्वाची असली, तरी प्रश्न केवळ निधीचा नाही; तर राजकीय इच्छाशक्तीचा आहे. योग्य वेळी आणि योग्य पद्धतीने मुद्दा पुढे आला, तर प्रशासकीय प्रक्रिया वेग घेऊ शकते.
गुगल चित्र
आ. झनक यांची भूमिका — टीकेपलीकडील अर्थ
आ. झनक यांनी ग्रामीण भागातील वाढत्या कर्करोग प्रादुर्भावाकडे लक्ष वेधताना लवकर तपासणी, स्थानिक उपचार आणि सुविधा विस्तार यावर भर दिला. त्यांच्या या भूमिकेमुळे शासनाच्या व्यापक आरोग्य आराखड्यात ग्रामीण भागाला प्राधान्य देण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.
ही केवळ राजकीय प्रतिक्रिया नसून, प्रत्यक्षात १०० कोटींच्या स्वप्नाला मिळू शकणारा राजकीय श्वास ठरू शकते.
कर्करोग हा श्रेयाच्या राजकारणाचा विषय नाही; तो समाजाच्या आरोग्याशी निगडित गंभीर प्रश्न आहे. तज्ज्ञांचा सुस्पष्ट आराखडा, शासनाची आर्थिक क्षमता आणि लोकप्रतिनिधींचा सकारात्मक सहभाग — हे तिन्ही घटक एकत्र आले, तर ग्रामीण भागात अत्याधुनिक कर्करोग रुग्णालय उभे राहणे अशक्य नाही.
शेवटी
“आ. झनकांची एकाकी टीका” असे शीर्षक भ्रामक वाटू शकते; परंतु वास्तवात ती ग्रामीण आरोग्याच्या प्रश्नाला दिलेला रचनात्मक राजकीय आवाज आहे.
ही संधी साधून हा आराखडा प्रत्यक्षात यावा आणि तो केवळ कागदापुरता किंवा चर्चापुरता मर्यादित राहू नये. या महत्त्वाच्या प्रश्नाकडे लक्ष वेधल्याबद्दल आ. झनक यांचे आभार मानणे योग्य ठरेल.
शेवटी एक गोष्ट स्पष्ट आहे — राजकीय इच्छाशक्ती आणि सामूहिक प्रयत्न एकत्र आले, तर १०० कोटींचे स्वप्न वास्तवात उतरू शकते.
— गजानन खंदारे
जिल्हाध्यक्ष, संभाजी ब्रिगेड, वाशिम
अस्वीकरण :
हा लेख सभागृहातील चर्चांवर आणि सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध माहितींवर आधारित असून सकारात्मक भावनेतून लिहिला आहे. लेखातील मते ही लेखकाची वैयक्तिक मते आहेत.
हे हि वाचा ✍🏻
